Вторник, 26.03.2019
Хойнікшчына
Меню сайта
Статистика

Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0

Землякі  (I)

Караль Прозар, вялікі абозны ВКЛ. Да 260-годдзя з дня нараджэння. Адным з самых знакамітых уладальнікаў Хойнік быў Караль Прозар. Сапраўды, ён не адно пан-прыгоннік – уласнік вялікіх маёнткаў, тады як масы яго сялян маглі жыць у нястачы. Для гісторыі найперш – гэта чалавек, які ўсяго сябе прысвяціў служэнню Айчыне. Яго жыццё з’яўляецца выдатным узорам патрыятызму і для сённяшняй моладзі. Таму варта звярнуцца да асобных фактаў з жыцця і дзейнасці вялікага абознага. Яны бо ўяўляюць немалую цікавасць, іх з годнасцю можна выкарыстоўваць на ўроках гісторыі Беларусі пры разглядзе тэмы "Наш край"._У 1782 годзе бацька Караля, віцебскі ваявода Юзаф Прозар ажаніўся з удавой князя Адама Шуйскага, старасты загальскага, княгіняй Марыянай з дому Халецкіх. А 16 студзеня 1783 года ўжо сам Караль, не шукаючы сабе партыі ў асяроддзі паненак старэйшых... M. Dubiecki. Karol Prozor  ...>>

 Мікалай Ястшэмбскі. 11 ліпеня 1808 года ў сям’і рэчыцкага падсудка Фелікса і Яанны з Крушэўскіх Ястшэмбскіх, уладальнікаў маёнтка Барысаўшчына на Хойнікшчыне, нарадзіўся сын Ян Ксенафонт Мікалай – чалавек, плёнам працы якога мы карыстаемся па сённяшні дзень, нярэдка нават не ведаючы гэтага.
  Адукацыю наш зямляк набываў спачатку ў базылянскім кляштары ў Оўручы, пасля чаго бліскуча скончыў матэматычны факультэт Віленскага універсітэта і Інстытут Корпуса інжынераў шляхоў зносін у Пецярбургу. Пакінуты пры інстытуце, чытаў таксама лекцыі ў Тэхналагічным інстытуце._
Зацікавіўся тэхналогіяй пабудовы вісячых мастоў. Прыйшоў да высновы, што ў гэтай справе танней, а галоўнае, бяспечней выкарыстоўваць не сталь, а жалеза, якое лепш вытрымлівае неаднаразовыя і працяглыя нагрузкі. У 1838 г. М. Ястшэмбскі выдаў двухтомны "Курс практычнай механікі”, за які ў наступным годзе стаў лаўрэатам "половинной" Дзямідаўскай прэміі Расійскай акадэміі навук. ...>>

Іосіф Гашкевіч. Да 205-годдзя з дня нараджэння. Наша Айчына дала свету нямала выдатных асобаў, якія ў свой час праславіліся сваімі дасягненнямі ў самых розных галінах творчасці. Адзін з такіх людзей – беларус з паходжання, дыпламат, вучоны-мовазнаўца, паліглот, прыродазнаўца, арыенталіст Іосіф Антонавіч Гашкевіч, 200-годдзе з дня нараджэння якога з ініцыятывы ЮНЕСКА сёлета шырока адзначаецца на Беларусі. Бацька яго, Антон Іванавіч, служыў спачатку ўніяцкім, затым праваслаўным святаром у цэрквах былога Рэчыцкага павета, у тым ліку ў Свята-Міхайлаўскай царкве сяла Стралічаў на Хойнікшчыне.  Кузнецов А. П. Вклад И. А. Гошкевича в становление российско-японских связей в XIX в. ...>>

Аляксандр Юстыніян Аскерка. Наш знакаміты зямляк Аляксандр, сын Уладзіслава і Ядзвігі з Гечэвічаў, Аскерка нарадзіўся ў маёнтку Рудакоў у 1830 г. Скончыў Пецярбургскі універсітэт. Там жа, на берагах Балтыкі адбываў вайсковую службу ў грэнадзёрскім імя караля Фрыдрыха Вільгельма палку. Як афіцэр рэзерву мог стаць непасрэдным удзельнікам Крымскай вайны 1853 – 1857 гг. Звольнены ад службы па хваробе ў чыне паручніка, у Рудакове, які пасля смерці бацькі перайшоў да старэйшага брата Генрыка, не жыў, а пасяліўся ў сваім маёнтку Раеўшчына, што ў Вілейскім павеце. З гэтага часу і пачалася яго актыўная грамадская дзейнасць._У 1858 г. прыходзіць у заняпад. А. Аскерка працаваў у Мінскім губернскім па сялянскіх справах камітэце. Браў удзел у рабоце рэдакцыйных камісій у Пецярбургу, а з 1861 г. працягваў рыхтаваць умовы правядзення сялянскай рэформы ўжо ў Вільні. Быў супрацоўнікам Віленскай археалагічнай камісіі ды камісіі, якая займалася апекаю над дзецьмі. ...>>

Фёдар (Тодар) Стравінскі. Фёдар Ігнатавіч Стравінскі нарадзіўся 8 (20) чэрвеня 1843 г. у маёнтку Новы Двор (Алексічы, сучасная Хойнікшчына) Рэчыцкага павету Мінскай губерні. Шляхецкі род Стравінскіх гербу Суліма быў вядомы ў ВКЛ ад пачатку XVI ст. Радавод той галіны, з якой паходзіў наш зямляк, даследчыкам удалося прасачыць ад сярэдзіны XVI ст. Сярод яго прадстаўнікоў – паслы на сеймы Рэчы Паспалітай, ваяводы, кашталяны, вайскоўцы, урадоўцы розных рангаў. Некаторыя з іх былі уніятамі, затым усе сталі рыма-католікамі. Паступова з розных прычынаў род Стравінскіх прыходзіць у заняпад._Бацька Ф. Стравінскага Ігнат Ігнатавіч меў агранамічную адукацыю, наймаўся кіраваць панскімі маёнткамі, але асаблівых поспехаў не дасягнуў і сям'я жыла небагата. ...>>

Чэслаў Пяткевіч.  Лёс Чэслава Пяткевіча як вучонага незвычайны. Яго шлях у навуку пачаўся тады, калі ён дажываў сёмы дзесятак. Прычым на гэты шлях вывеў яго чалавек, які ўважаў Пяткевіча сваім хросным бацькам у навуцы, – вядомы даследчык Казімір Машынскі. Ён прыцягнуў ужо старога па ўзросту сябра да складання навуковых твораў і не памыліўся: багацейшыя веды Пяткевіча пра ўсё, што звязана з жыццём і культурай люду Палесся, увасобіліся ў яго працах, якія і сёння, праз дзесяцігоддзі, уражваюць сваёй змястоўнасцю, фактаграфічнай насычанасцю і з'яўляюцца надзвычай каштоўнымі дакументамі з гэтага цікавага кутка беларускай зямлі.
   Чэслаў Пяткевіч нарадзіўся 20 ліпеня 1856 г. у Бабчыне, што на Хойнікшчыне... ...>>

Зянон Пяткевіч.  Усходняе Палессе з даўніх часоў выклікала цікавасць у гісторыкаў, этнографаў, фалькларыстаў, мовазнаўцаў і іншых спецыялістаў. Сярод яго даследчыкаў асабліва выдзяляюцца этнографы і фалькларысты браты Чэслаў і Зянон Пяткевічы, большая частка навуковай спадчыны якіх прысвечана Рэчыцкаму палессю – рэгіёну, дзе яны нарадзіліся і пэўны час жылі. Але калі пра Чэслава Пяткевіча і яго творчасць мы цяпер ужо шмат ведаем, дзякуючы выхаду ў свет кнігі "Рэчыцкае Палессе", то пра Зянона Пяткевіча мала хто чуў не толькі сярод паспалітых чытачоў, але нават і спецыялістаў. Нарадзіўся Зянон Пяткевіч 27 мая 1862 г. у фальварку Прушын Рэчыцкага павета Мінскай губерні (сучасная Хойнікшчына)... ...>>

 Кіпрыян Ярмольчык. У 2005 годзе да Усерасійскага конкурсу даследчых работ школьнікаў была прапанаваная праца дзесяцікласніцы з Краснаярску Таццяны Аляксандраўны Ярмольчык. Прысвечана яна нашым землякам з вёскі Мокіш бацьку і сыну Ярмольчыкам.
   Першы з іх, Кіпрыян Трафімавіч (нар. у 1871 г. – пам. перад Другой сусветнай вайной), у 1907 – 1912 гг. быў дэпутатам III Дзяржаўнай Думы Расійскай імперыі. Прычым адзіным, абраным па сялянскай курыі ад Рэчыцкага павету Мінскай губерні, г. зн. ад сучасных Брагінскага, Лоеўскага, Нараўлянскага, Хойніцкага, ледзь не поўнасцю Калінкавіцкага і Рэчыцкага, часткі Светлагорскага і, падобна, невялічкіх частак Мазырскага і Жлобінскага раёнаў.
 
...>>

 Николай Селивановский. Будущий первый заместитель начальника Главного управления контрразведки СМЕРШа, а затем заместитель министра государственной безопасности СССР, генерал-лейтенант Николай Николаевич Селивановский родился 8 (21) апреля 1901 года в местечке Хойники Речицкого уезда Минской губернии в семье железнодорожного служащего. В 1915 г. тут же окончил 2-классное училище народного просвещения. Работал посыльным конторы имения Делистов. С ноября 1917 г. – конторщик совхоза Делистов, в 1918 – 1919 г. – рабочий на лесозаготовках в Хойниках, с 1919 г. – вновь конторщик совхоза Делистов. В 1920 – 1922 годах служил в Красной Армии. С 1922 по 1929 год Селивановский служил в Особом отделе ОГПУ Среднеазиатского военного округа. В 1930 году закончил Высшую спецшколу ОГПУ и его перевели в аппарат Особого отдела ОГПУ (с 1934 года – Главного управления государственной безопасности НКВД СССР). ...>>

 Раіса Кашэльнікава.  Да 115-годдзя з дня нараджэння.  Раіса Мікалаеўна Кашэльнікава нарадзілася 16 верасня 1904 года ў вёсцы Баршчоўка Дзёрнавіцкай воласці Рэчыцкага павету (сучас. Хойніцкі р-н), народная  артыстка Беларусі (1957). Скончыла Беларускую драматычную студыю ў Маскве (1926). З 1939 года працавала ў беларускім тэатры імя Я. Купалы. Артыстка яскравай творчай індывідуальнасці, выканаўца лірыка-драматычных і вострахарактарных ролей.
   Адна з лепшых выканаўцаў ролі Паўлінкі ў аднаіменнай п'есе Янкі Купалы. Раіса Кашэльнікава была самотнай жанчынай, тэатр – гэта ўсё яе жыццё.
Нават калі з-за ўзросту Раіса Мікалаеўна ўжо не магла іграць 19-гадовую гераіню, яна не адмовілася ад удзелу ў спектаклі, а пераключылася на іншую ролю ў той самай п'есе...  ...>>

 Яков Жилицкий  Да 110-годдзя з дня нараджэння. Яков Зусьевич Жилицкий родился 3 октября 1909 года в местечке Хойники Речицкого уезда Минской губернии. В 1937 году окончил Ленинградский Плодоовощной институт. С 1940 года – старший научный сотрудник всесоюзного НИИ садоводства им. И. В. Мичурина, с 1949 по 1976 год  заведующий отделением механизации. Создатель технологических комлексов машин для обработки почвы в садах, межствольных полос, для ягодоводства, для поточной технологии уборки плодов и транспортировки урожая из сада. Автор 130 печатных работ, 45 авторских свидетельств на изобретения. Кандидат сельскохозяйственных наук (1954). Заслуженный изобретатель РСФСР (1972). Награждён орденами Отечественной войны 2 степени, "Знак почёта", медалями, в том числе медалью ВДНХ СССР.

 Якаў Лявіцкі.  Людзей незаменных няма, ёсць толькі незабыўныя.   Гэтыя словы вядомага паэта Роберта Раждзественскага ў поўнай меры датычацца нашага земляка Якава Савельевіча Лявіцкага – чалавека з кагорты тых выдатных людзей, чый яскравы след, пакінуты добрымі справамі ў сярэдзіне XX стагоддзя, прыкметны і сёння. Усе яго ідэі і задумкі, якія ён увасабляў на працягу свайго сумленнага жыцця, сёння служаць надзейнай асновай для яго паслядоўнікаў.
   У 1912 годзе ў мястэчку Хойнікі Рэчыцкага павету Мінскай губерні ў сям’і Савелія і Марыі Лявіцкіх нарадзіўся хлопчык, якому лёс прызначыў асаблівы шлях. Назвалі яго Якавам.
...>>

Ирина Белявская (Тышкевіч, Tyszkiewicz). И. М. Белявская родилась в м. Хойники Речицкого уезда Минской губернии 26 апреля (9 мая) 1913 г. В средней школе училась в Гомеле. В 1928 г. семья переехала в Ленинград, где И. М. Белявская окончила педагогический техникум и с 1931 по 1936 гг. работала преподавателем обществоведения в московских средних школах. В 1934 г. поступила на исторический факультет Московского государственного университета. Специализировалась по новой истории; написала дипломную работу у Ф. А. Ротштейна об австро-прусско-польских отношениях. Окончив в 1939 г. МГУ, Ирина Михайловна поступила в аспирантуру на только что открытую кафедру истории южных и западных славян к В. И. Пичете. ...>>

Израиль Фишман. Да 105-годдзя з дня нараджэння. Израиль Самуилович Фишман родился 20 августа 1914 г. седьмым ребенком в семье мелкого лавочника в местечке Хойники Речицкого уезда. Уже в 6 лет он потерял отца, расстрелянного на его глазах балаховцами во время еврейского погрома. После гибели отца мать осталась одна с семью малолетними детьми, старшему из которых было всего 15. Несмотря на огромные трудности, в семье господствовал дух учения, и все дети, за исключением одного, помогавшего по хозяйству, получили образование. В 1928 г. И. Фишман заканчивает еврейскую семилетку в Хойниках и поступает в педагогический техникум в Минске. Закончив его досрочно, полтора года работает учителем физики и математики в провинциальной средней школе. Однако неумолимая тяга к знаниям привела его в 1934 г. на физический факультет Ленинградского университета... ...>>

 Иван (Ян) Тишкевич. 100-годдзе з дня нараджэння. В ряду выдающихся белорусских правоведов XX в. особое место занимает заслуженный юрист Белорусской ССР, доктор юридических наук, профессор Иван (Ян) Станиславович Тишкевич. Родился он 1 января 1919 г. в д. Настолье Речицкого уезда Минской губернии (ныне г. Хойники Гомельской области). В 1927 г. начал обучение в семилетней школе в м. Хойники. В 1937 г. окончил Хойникскую среднюю школу с золотой медалью и в том же году был направлен комсомольской организацией по специальному набору в Ленинградское авиатехническое училище им. К. Е. Ворошилова... Тишкевич И. С. Избранные труды  ...>>

Вход на сайт
Поиск
Календарь
«  Март 2019  »
ПнВтСрЧтПтСбВс
    123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031
Друзья сайта
  • Официальный блог
  • Сообщество uCoz
  • FAQ по системе
  • Инструкции для uCoz
  • Copyright MyCorp © 2019