Пятница, 18.01.2019
Хойнікшчына
Меню сайта
Статистика

Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0

Гісторыя II

  Замак у Хойніках. У кнізе Д. Л. Вінаградава "Хойнікшчына. Легенды, падзеі, людзі" (Мінск, 2010. С. 26) па тэме сказана наступнае: "Кім і калі ўпершыню пабудаваны замак у Хойніках, дакладна ўстанавіць не атрымалася. Хутчэй за ўсё, адначасова з наданнем Хойнікам статуса мястэчка… Раскопкі на астраўку, што знаходзіўся ў паўднёвай частцы вадаёма, паказалі, што на гэтым месцы сапраўды ў XVI – XVII стагоддзях стаяў замак". Далей аўтар падаў апісанне замка М. А. Ткачова, выкарыстанае таксама ў энцыклапедыі "Вялікае Княства Літоўскае". ...>>

Чатыры стагоддзі таму ў Брагіне... У артыкуле "Прывілей зямянам Круневічам на сёлы Вадовічы і Алексічы. 1568 год” ужо прыводзіліся прыклады скажэння тапонімаў – царскі сын. І гэта не апіска, бо такая форма назвы ўжытая згаданым аўтарам шматразова. Вярнуцца да тэмы зноў прымусіла нядаўняе паўтарэнне памылкі ў двух выданнях падручніка для ВНУ, падрыхтаванага калектывам Інстытута Расійскай гісторыі РАН на чале з дырэктарам установы А. М. Сахаравым. Безумоўна, высвятленне таго, як на самой справе гучала назва невялікага паселішча і яго лакалізацыя, для расійскіх аўтараў аб’ёмістых твораў не маглі стаяць на першым месцы. Можна заўважыць яшчэ, што скажэнне дапускаецца, або прымаецца на веру тымі, хто жыве і працуе далёка ад месцаў, якія вывучае. А вось, скажам, ураджэнец Рэчыцы М. В. Доўнар-Запольскі, знаёмы з мясцовымі крыніцамі, не сумняваўся, што самазванец быў менавіта ў Брагіне ...>>

Бітва пад Загаллем. Названая падзея папярэднічала больш  вядомай бітве пад Лоевам і была найважнейшай у гістореняыі Хойнікшчыны часоў казацка-сялянскай вайны 1648 – 1651 гг. Памяць пра яе доўга захоўвалася ў назве ўрочышча Казацкая грэбля ды ў сямі вялікіх курганах з рэшткамі пахаваных казакоў і сялян. Існавалі яны, прынамсі, яшчэ ў пачатку XX ст. Сённяшняя вёска Загалле, што раскінулася на левым беразе ракі Віць (прыкладна за 10 км ад Хойнік), у сярэдзіне XVII cт. была мястэчкам і цэнтрам невялікага староства з вёскамі Старое Загалле, Клевы, Гноеў, Казялужы, Небытаў, Настолле на самым ускрайку Мазырскага павету Вялікага Княства Літоўскага, на мяжы павету Оўруцкага, да якога належалі мястэчкі Хойнікі і Брагін. ...>>

Бітвы пад Загаллем і Лоевам у дакументах архіву Радзівілаў; вынятак з кнігі Эдварда Котлубая.  Гэтыя дзьве найбуйнейшыя ў нашым рэгіёне палявыя бітвы часоў "хмяльніччыны" адбыліся 17 чэрвеня і 31 ліпеня 1649 года. Абедзьве скончыліся паражэннем казакоў. Дзеля чаго ўсё? Пэўна, у кожнага свая праўда. Людзі, якія адчувалі сябе прыгнечанымі, бясспрэчна, мелі права супраціўляцца гвалту. А хто адчуваў адказнасць за захаванне дзяржавы, якая адна толькі і здольная арганізаваць і забяспечыць супольную жыццядзейнасць вялікай масы людзей, дык мусіў ліквідаваць пагрозу яе існаванню – казацкую вайну. І адны, і другія ў даўнія часы маглі дзейнічаць выключна грубай сілай, бо да прыняцця ідэі роўнасці людзей не адно перад Богам, але і перад чалавечым законам, да стварэння грамадзянскай супольнасці было яшчэ вельмі далёка. ...>>

Казацка-сялянская вайна сярэдзіны XVII ст. у дакументах.  Паводле публікацый: Юры Мыцык (Кіеў). Палкоўнік Ілля Галота і Загальская бітва 1649 г. у святле новых дакументаў // Спадчына. 2002. № 5-6.; Джерела з історії Національно-визвольної війни українського народу 1648 – 1658 рр. Т. 1 (1648 – 1649). Київ, 2012; Т. 2 (1650 – 1651). Київ, 2013; Т. 3 (1652 – 1654). Київ, 2014. ...>>

 Як казакі на Брагіншчыне/Хойнікшчыне гасцявалі.  У раённай кнізе "Памяць” ёсць абзац, прысвечаны падзеям XVII ст. З яго можна даведацца пра дапамогу ўкраінскіх казакоў народным масам Беларусі ў барацьбе супраць "польска-шляхецкага прыгнёту”, а бітва пад Загаллем 17 чэрвеня 1649 года паказана няўдалай спробай такой дапамогі. Сказана таксама, што напярэдадні бітвы загоны палкоўніка Ільі Галоты спалілі Хойніцкі замак ды перабілі жаўнераў. Напэўна, інфармацыя ўзята не наўпростую з дакументаў, але запазычана ў Ч. Пяткевіча, які ў вуснай форме атрымаў яе ад Б. Клечынскага, а апошні прачытаў у дакуменце з архіву Хойніцкага замка нібыта часоў Вішнявецкіх. ...>>

 "Акты о казаках": урыўкі з "Архива Юго-Западной России".  Няйнакш цікавыя дакументы, што да гісторыі Хойнікшчыны/Брагіншчыны XVII XVIII стст., сабраныя ў серыйным выданні "Архив Юго-Западной России". Намаганнямі супрацоўнікаў Кіеўскай археаграфічнай камісіі крыніцы пабачылі свет у 1859 1911 гг. Прапануем матэрыялы  пра пастоі казакоў у нашых сёлах і хутарах, пра ўзаемаадносіны пастаяльцаў з тутэйшым насельніцтвам, якое іх карміла і забяспечвала ўсім жыццёва неабходным з прычыны таго, што у скарбе Рэчы Паспалітай на ўтрыманне казацкіх палкоў амаль заўсёды не ставала грошай, пра наезды і рабаўніцтвы ды іншы гвалт, што ўчынялі "госці"... Усё гэта акты Оўруцкага гродскага суда (нагадаем, што большая частка Хойнікшчыны і ўся Брагіншчына ў азначаныя часы належалі да Оўруцкага павету Кіеўскага ваяводства). ...>>

  Гайдамакі ў нашых краях. Цюркскае слова "haydamak" утрымлівае значэнні "нападаць", "рабаўнік", "угоншчык". У XVIII ст. на Украіне і Беларусі так называлі ўдзельнікаў узброеных атрадаў, што налічвалі ад некалькіх чалавек да тысячы і нападалі на панскія маёнткі, лацінскія касцёлы і кляштары, уніяцкія цэрквы і манастыры, на яўрэяў і на заможных жыхароў мястэчак незалежна ад канфесійнай прыналежнасці. Зачынальніцай руху гайдамакаў была запарожская казацкая бедната (галота), з асяроддзя якой звычайна выходзілі кіраўнікі – атаманы і ватажкі. Потым ужо да яе далучаліся сяляне і парабкі._Гісторыкі канстатуюць бясспрэчна антыфеадальны характар Калііўшчыны (1768 г.) – найбуйнейшага паўстання за ўсю гісторыю гайдамацкага руху...  ...>>

  Яўрэі даўняй Хойнікшчыны. Названая тэма  вельмі сур’ёзная, бо хто яшчэ ў такой ступені, як яўрэі, спрычыніўся да развіцця ў нашым рэгіёне рамёстваў і гандлю ў мінулым ды ператварэння Хойнік у сапраўднае, а не толькі паводле назвы, мястэчка? Але тады адразу ўзнікае пытанне: чаму яўрэйская праблематыка не знайшла амаль ніякага адлюстравання ў даваеннай частцы кнігі "Памяць”, як адсутнічае яна і на старонках раённай газеты? Паспрабуем хоць часткова запоўніць непрыемны прабел, разгледзеўшы тыя кароткія звесткі пра яўрэйскае насельніцтва рэгіёну ў XVIIXVIII стст., якія  ўдалося адшукаць на сённяшні дзень. ...>>

 Ірина Петреченко. "Камеральное описание... Речицкой округи" 1796 р.: інформаційний потенціал пам'ятки. "Камеральное описание… Речицкой округи" датовано 29 січня 1796 р. Цілком ймовірно, що упорядкував пам’ятку землемір Конотопського повіту Павло Стопановський – саме його підписом завірено текст Опису. Як зазначено заголовку, всі статистичні дані щодо обліку людності Речицької округи запозичені з «вновь сочиняемой ревизии» (ймовірно, ревізії 1795 р.)._Пам’ятка структурована у вигляді таблиці. Опис, вочевидь, мав додаток – мапу. Про це свідчить назва першої колонки Опису – Значащиеся на карте, а також зроблена під повідомленням про володіння Людвіга Прозора позначка: "На карте № 38". Що являла собою ця мапа, на жаль, нам з’ясувати не вдалося. Можемо лише припускати, що номерами на ній позначалися володіння того чи іншого власника. ...>>

 Інвентар часткі маёнтку Алексічы ў Рэчыцкім павеце. Ад 10 мая 1798 года. Akt inwentarza podawczego urzędowego przy tradycyi dobr Olexicz za dekretem oczywistym przez W. Oskierkę czesnika na WW. Oskierkach, bywszych sędziach ziemskich Rzeczyckich, uzyskanym uczynionego. Roku tysiąc siedmset dziewiędziesiąt ośmego, miesiąca Maja dziesiątego dnia. Przed aktami Jego Imperatorskiej mości ziem. pttu Rzeczyckiego, stanowszy osobiscie imsc pan Daniel Czarnecki inwentarz urzędowy podawczy w częsci wsi Olexicz przez tradycyą urzędową za dekretem sądu ziemskiego pttu Rzeczyckiego… ...>>

  Ксёндз Станіслаў Залэнскі (11. 09. 1843, Кракаў - 23. 08. 1908) у пяцітомнай працы "Езуіты ў Польшчы" выклаў падрабязную гісторыю "Таварыства Езуса" на землях Рэчы Паспалітай. Падаём невялікі матэрыял з кнігі, які датычыць нашага рэгіёну: Załęski S. Jezuici w Polsce. Kraków, 1905. T. 4. Cz. 4. Kolegia i domy założone za królów Jana Kazimierza, Michała, Jana III, obydwóch Sasów i Stanisława Augusta. 1648 – 1773. §190. Rezydencya w Jurowiczach 1673 – 1773. – Misya w Mozyrze i Brahiniu… 1724 – 1773. S. 1546 – 1552. ...>>

  Брат Ян Фібэк (Ordo Fratrum Minorum Capucinorum) пра Юравіцкі касьцёл і яго сьвятароў. Początkowo była to misja jezuicka, przy której w 1673 r. o. Marcin Tyrawski (TJ) misjonarz ludowy zbudował na miejscu dawnego zamku drewnianą kaplice, dla obrazu Matki Bożej Łaskawej [rzekomo przywieziony tam z twierdzy Kudak], a obok niej powstał dom dla kapłanów._1681 – drewniany kościół i dom dla misjonarzy._Przy istniejącym kościele jezuici rozpoczęli w 1681 r. budowę klasztoru. Dobre uposażenie fundacji, a później umiejętne propagowanie przez zakonników kultu maryjnego dało tu początek miasteczka służącego dla pielgrzymów odwiedzających Cudowny Obraz Matki Bożej. ...>>

 Аляксандр Ярашэвіч. Пакуты Юравіцкага касцёла. Як вядома, касцёлы езуітаў у Расійскай імперыі аднымі з першых трапілі пад канфіскацыю 1832 г. і толькі некаторыя захавалі каталіцкую прыналежнасць да 1863 года, у прыватнасці, юравіцкі. Першыя звесткі пра рэзідэнцыю езуітаў у Юравічах адносяцца да 1673 года і звязаны са з’яўленнем тут абраза Маці Божай, які неўзабаве праславіўся цудамі і карыстаўся ў ХІХ ст. вялікаю пашанаю ў навакольнага насельніцтва. Гэты абраз і прыцягнуў да сябе ўвагу духоўных і грамадскіх уладаў, тым болей, што ў 1857 г. у Мінску была перавыдадзена гісторыя яго з’яўлення і цудаў. У вялікім томе царкоўна-будаўнічых дакументаў Мінскай губерні адлюстраваная барацьба за касцёл у Юравічах адразу пасля разгрому паўстання 1863 г. ...>>

 Руслан Гародка. Гісторыя цудадзейнай іконы Маці Божай Юравіцкай. Юравіцкая Божая Маці – апякунка Палесся. Гэтую славутую ікону ўшаноўваюць і каталікі, і праваслаўныя. З яе дапамогаю звязваюць адраджэнне рэлігійнага жыцця на Мазыршчыне. Упершыню ў гістарычных хроніках ікона згадваецца ў 1630 годзе, вядомым бунтамі запарожскіх казакаў, якія змагаліся з польскімі войскамі, размешчанымі ў Кіеўскім ваяводстве. Польскія войскі пад кіраўніцтвам вялікага гетмана кароннага Станіслава Канецпольскага задушылі паўстанне пад Пераслаўлем. Казакі прыслалі да гетмана паслоў з просьбаю міру і даравання іх правінаў. Станіслаў Канецпольскі згадзіўся, але... ...>>

Вход на сайт
Поиск
Календарь
«  Январь 2019  »
ПнВтСрЧтПтСбВс
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031
Друзья сайта
  • Официальный блог
  • Сообщество uCoz
  • FAQ по системе
  • Инструкции для uCoz
  • Copyright MyCorp © 2019